Hopp til innhold Hopp til hovedmeny

Hjem

> Felles > Bli inspirert > Boktips voksne

Kjell Aukrust:

Ludvigs jul

Ludvigs jul

I 2020 er det heile 100 år sidan multikunstnaren Kjell Aukrust vart fødd.
Alvdal sin store son var ein av våre aller mest folkekjære kunstnarar og mellom anna medskuldig i det som nok er den mest sette norske filmen gjennom tidene.

Sidan vi no er godt i gong med årets adventstid tenkte eg å ta for meg Ludvigs jul. Her har Aukrust samla atten fortreffelege småhistorier henta frå tidlegare titlar som til dømes Je og 'n Solan og Simen (første bandet i Alvdalstrilogien).

Og som tittelen på denne boka hintar om vil naturleg nok dei fleste av forteljingane dreie seg om den poetiske pessimisten Ludvig («det er fali det»), i perfekt samspel med sagbruksarbeidar Solan Gundersen, livsnytar og evig optimist.

Anten det er Ludvig som mållaus og fascinert beundrar hestehoven som maktar å blomstre i «halvrøten skara». Eller vi får høyre om ein «sylta forkjølet» Solan som sit i omnskroken og vekslar mellom å pimpe frå kamferflaska og nyse hemningslaust slik at «lakrisen rikosjerte rundt'n som haggel». (Vi får håpe at det berre er litt «man flu» og ikkje utviklar seg til noko meir ...).

Avslutningsvis får vi også nokre utvalde utdrag frå Aukrust sin barndom heime i evigkvite Alvdal, med julestri og sprengkulde.

Ludvigs jul er ei bok der får vi mykje humor og hjartevarme, trass i at boka også inneheld ein del alvor.

God fornøyelse og god adventstid !!

Del på facebook
Audbjørg Gjerde Lippert:

Zapping

Zapping

Etter å tidlegare vore tilgjengeleg berre i e-bok-format, vart Audbjørg Gjerde Lipperts bok Zapping utgitt i papirform i år. Dette har nok gitt boka mange nye lesarar. Og det fortener ho!

 

Celine besøker si demente mor på sjukeheimen. Mora er kun glimtvis medviten, og ho har det aller best når dottera er på besøk. Her blir Celine gjort merksam på eit manuskript i nattbordsskuffa til mora. Til si store forundring innser ho at teksten handlar om ei som heiter det same som ho sjølv, at ho har den same venninna, Siv som Celine har vore venn med i det verkelige liv. Kvinna i mora si historie møter og mannen sin under ei feriereise saman med Siv i Frankrike, akkurat som Celine gjorde då ho var i trettiåra. Den ytre ramma stemmer perfekt. Men handlingsforløpet elles, og ikkje minst kjenslene til Celine, har mora henta frå si eiga oppfatning av dottera sitt liv. Gradvis svinn mora frå Celine, og det går den vegen ho har visst at det vil gå. Det den sørgande dottera har att etter barndommen er det gule huset, som har stått uendra så lenge mora har budd der. Det gule huset rommar fortid og barndom. Men kvar vil Celine no, etterpå? Kva er hennar framtid? Mesteparten av dei 211 sidene i boka er via manuskriptet som mora har skrive. Som i boka Kommer før lunsj, får vi også her bli med til Paris. Det er ikkje tvil om at Lippert har inngåande kjennskap til både byen, menneska og språket. Kor mykje av mora sin versjon av Celine sitt liv som faktisk stemmer, får vi ikkje vite, men eg sit att med ei kjensle av at mora sine observasjonar kan ha vore nesten skarpare enn Celine sine eigne. 

Del på facebook
Torbjørn Færøvik:

Orientekspressen - en vårreise

Orientekspressen - en vårreise

Boka Orientekspressen - en vårreise kom ut i 2016

Ei vårreise, tenkte eg, då eg såg boka. Ja, det hadde vore noko! Det er haust og koronarestriksjonar, men heldigvis så er det ingen som kan hindre meg i å legge ut på ei imaginær reise, kyndig guida av Torbjørn Færøvik. 

Torbjørn Færøvik er ein av Noreg sine fremste reiseskildrarar, og er den einaste som har vunne Brageprisen tre gongar. I denne boka reiser han langs verdas mest berømte togspor; Orientekspressen. Som mange sikkert veit gjekk denne togruta mellom Paris og Istanbul, men vi som les boka får heldigvis ei utvida reise som startar i London og som held fram heilt til Samarkand, som vert rekna som den vakraste perla langs Silkevegen.

Langs vegen ausar Færøvik av kunnskapen sin om historie, kultur, tradisjonar og menneskeskjebnar, og det er ikkje eit sekund dødtid i denne boka. Vi som lesarar vert rivne med av det forteljande og entusiastiske språket. Ein kan formeleg høyre tonane frå operaen i Wien og lukte krydderet frå den enorme basaren i Istanbul.  Og så er det den mennesklege sida av det heile: Det er tydeleg at Færøvik har ein evne til ikkje berre å observere menneske, men også å snakke med dei og få dei i prat. Han serverer oss historie på historie som er så interessante at ein gløymer at ein sit heime i si eiga stove; tekoppen vert gløymd og klesvasken må vente. Forfattaren er er så open og nyfiken, at han gjer oss som les opne og nyfikne sjølve. Om alle dei tolv landa og tjueto byane han skildra, tenkte eg: Dit MÅ eg! 

Særleg godt likte eg skildringa av det for meg litt ukjende Romania, og at han lot Istanbul ta litt større plass i boka er berre heilt naturleg. For nokre skildringar!

 Eg les ofte litteratur for å verte bittelitt klokare. Etter denne boka er eg redd for å framstå som ufordrageleg besservissar - det er nemleg heilt utruleg korleis Færøvik får formidla inntrykka sine og kunnskapen sin slik at det vert sitjande fast i minnet!

Det var ei stor oppleving å lese denne boka i ei tid som er spesiell for oss alle. Den fortalde meg at verda er der ute enno, og at ein dag - EIN DAG..!

Del på facebook
Jonas Eika:

Etter sola

Etter sola

Det som slår meg i møtet med det litterære universet i Etter sola, er at alt opplevast som heilt nytt, samstundes som forteljingane minner om mange av dei gamle kortprosa-favorittane mine. 

Medan innhaldet står fram som drøymeliknande og vanskeleg å gripe, er det litterære formatet særs lesarvenleg. 

Forteljingane krinsar om det å høyre til. Alle personane opererer i tospann eller grupperingar i randsona av – eller utanfor – storsamfunnet.

Samlinga opnar nesten blendande. Etter lesinga av opningssforteljinga, “Alvin”, sit eg att med den herlege kjensla av ikkje heilt å vite kva som råka meg. Kanskje er det implementeringskonsulent ein burde ha blitt? Derivathandel i kyllingproduksjon på hotellsenga, leskedrikken POCARI SWEAT og sjampoen "aroma therapy: stress relief"; alt verkar underleg forlokkande.

Andre lesarar framhevar “Bad Mexican Dog” som høgdepunktet i samlinga; ei uforgløymeleg soge om seks ekte beach boys som hastar mellom 480 liggestolar for å oppvarte badegjestane med drinkar og smurning. "Svenskens fleskepølser glipper mellom fingrene mine."

Om det er stor litteratur, er vanskeleg å seie. Samlinga fyller meg uansett med tru på at kortprosa-formatet framleis har ei framtid.

Boka tek nesten uforskamma stutt tid å lese, og burde vere vel verdt eit par timars intens sidevending (eller BookBites-beiting) for lesarar som har utvikla smak for det lett bisarre.

Del på facebook
Hanne Eik:

Den gylne tigeren

Den gylne tigeren

Boka handler om norske Julie, som bor i Singapore sammen med mannen, Patrick. De lever en luksuriøs expat-tilværelse, der hun desperat prøver å bli gravid, mens han er notorisk utro. Når hushjelpen blir gravid, blir dette for mye for Julie, og gjennom en rekke hendelser havner hun ute i den veiløse jungelen sammen med Tuan. Dette er Tuans hjemsted, og her møter hun Temiarene, som er en folkegruppe med en annen trosverden og livsfilosofi enn det hun kjenner til. Julie er ikke interessert i å verken høre eller forstå dette nye, men etter massiv motstand fra Julie selv, gir det henne innsikt og forståelse for seg selv og sin situasjon. Hun prøver desperat å komme hjem igjen, noe som fører henne inn i mange vanskelige situasjoner, blant annet der en gylden tiger spiller en rolle for hennes vei tilbake til seg selv.

Boka tar for seg hvordan du kan miste deg selv. Om hvordan noe gradvis blir verre og du godtar det fordi du føler en trygghet i det du har, for så å bli dratt med inn i noe nytt og ukjent som snur livet ditt på hodet. Om kampen tilbake til den du var før alt det vonde, og om finne din egen indre gylne tiger..

Boka hadde et veldig godt og flytende språk, det drev meg videre både ved god handling og ønsket om å vite hva som skjer på neste side. Her er det både glede og sorg, frustrasjon og fornøyelse, og er en bok vel verdt å lese.

Del på facebook
Robert Jordan:

Verdens øye

Verdens øye

Verdens øye

Feiringa av vårfestivalen «Bel Tine» vert ikkje som tidlegare år for innbyggarane i landsbyen Emondsmark når dei plutseleg vert angrepne av mørkevesen dei trudde berre heldt til i forteljingane. To framande som kom til landsbyen kvelden før, ein Aes Sedai (ei kvinne som kan styre den eine krafta) og hennar voktar, er dei som får hordene til å trekkje seg tilbake, midlertidig. Kva var mørkevesena ute etter og kvifor var angrepet retta mot berre 3 hus i landsbyen?

Dei tre unge vennene Rand, Mat og Perrin, to bondesøner og ein smedlærling befinn seg plutselig i ein situasjon der dei må flykte når det kjem fram at det er dei mørkeyngelet er på jakt etter.

Saman med Aes Sedaien, Voktaren hennar og vertshuseigarens sta dotter Egwene, som Rand har eit godt auge til, flyktar de ifrå Emondsmark for at landsbyen skal vere trygg.

 Kva er det som er so spesiellt med dei tre venane, kvifor vil Den Mørkaste ha tak i dei og vil dei nokonsinne kunne dra heim?

Liva deira er vevd inn i det store Mønsteret som tidshjulet vev, og «hjulet vever som hjulet vil».

 

Dette er den fyrste boka i den spanande Tidshjulet-serien til Robert Jordan. Jordan har bygd eit storslått univers med ulike folkeslag og skikkar som gir liv og farge til denne serien som strekk seg over 14 bøker. No skal bok-serien bli tv-serie så det er ei framifrå tid å byrje å lese desse bøkene. Dei første bøkene er digitalisert av Nasjonalbiblioteket og ligg ute på nettbiblioteket deira.

Del på facebook
Karin Fossum:

Bakom synger døden

Bokomslag til Bakom synger døden

Bakom synger døden - bokomslag

Psykologisk krim med overbetjent Konrad Sejer i hovedrollen.

To drap skjer med kort mellomrom i en liten by i Norge. Det ene er et drap på en ung tenårings-jente som blir funnet kvalt i skogen. Hun har diktet opp en røverhistorie til foreldrene om hvor hun er, så en del av etterforskningen går ut på å finne ut hvor hun egentlig har vært. Hun blir beskrevet som vakker, selvopptatt, manipulerende og ikke bare sympatisk. Det andre drapet er et svært voldelig, stygt drap på en ung gutt som blir funnet på en kai i byen. Han bor på en institusjon, og blir også beskrevet som vakker, uærlig og ganske manipulerende.

Boken skifter mellom han som drepte gutten sitt perspektiv og etterforsker Sejers. Drapet på gutten blir beskrevet av drapsmannen, så der får leseren vite hva som skjer og hva som utløser handlingen. Drapsmannen er en stakkarslig, ulykkelig, meget overvektig ung mann som klikker fullstendig. Gutten er så mishandlet at det er vanskelig å identifisere ham.

Drapsmannen rettferdiggjør i sitt hode drapet på gutten, og mener at han var verdiløs og fortjente det. Sejer´s etterforskning av de to drapene, gir ham flere mulige mistenkte, og innblikk i mange dysfunksjonelle familieforhold.

Etterforsker Sejer er sympatisk, rolig og klok, og har empati med de skakkjørte han møter. Sejer er i bøkene beskrevet som lang og tynn, og Bjørn Sundquist som spiller ham i fem filmatiseringer av tidligere bøker, er langt unna det bildet man får i hodet når man leser bøkene. Dette er antagelig den siste boken med Sejer, som begynner å føle seg gammel og sliten, lik hunden sin. Løsningen er ikke innlysende, boken er meget godt skrevet, og spennende hele veien. En av de beste Fossum har skrevet, og etter min mening årets beste krim. Anbefales på det varmeste!

Del på facebook
Christoph Ransmayr:

Cox, eller tidens gang

Cox, eller tidens gang

Ei forteljing om tid (og ei anna tid)

Om ein tenkjer på store rike og imperium på 1700-talet, ser ein kanskje først for seg England, Spania eller ei anna europeisk stormakt. Men lengre aust fanst også eit stort rike, Kina. I denne boka får lesaren eit innblikk i livet rundt keisaren av Kina på 1700-talet, der det er rikdom og velstand i overflod, men der alle berre er eit feilslått blikk eller ein uheldig kommentar unna å bli hengde, eller det som verre er. Samstundes handlar boka om menneska sitt forhold til tida, om korleis dei somme gongar kan ønskje å bremse, framskunde eller stanse denne udefinerbare tikkinga som driv eit liv framover. Boka er full av detaljerte skildringar av hendingar og stader. Dette gjer historia realistisk, men det gjer det også til ei litt utfordrande bok å lese, fordi setningane kan vere lange og innehalde mange skildringar på ein gong. Med andre ord er det berre å hengje med!

 

Boka handlar om Alister Cox, ein kjend urmakar frå England. Saman med tre hjelparar reiser han over havet for å lage ur for keisaren av Kina. Han blir innlosjert i Den forbodne by og omgjeven av livet rundt keisaren, Dei titusenårs herre. Keisaren er ein uberekneleg og gåtefull mann som ønskjer å kontrollerer alt i verda, inkludert tida. Han gjev Cox ei oppgåve som ingen før har greidd å løyse, nemleg å lage eit ur som aldri sluttar å gå. Denne oppgåva set ferdigheitene til urmakarane på prøve, men det er også eit spørsmål om rikdom eller fattigdom, liv eller død.

 

Boka er tilgjengeleg på biblioteket eller i appen Bookbites.

Del på facebook
Johan B. Mjønes:

Heim

Cover Heim

For ein lesar som i løpet av få år har følgt si gamle mor, ei tante og to svigerforeldre inn i døden på ulike sjukeheimar, vart Johan B. Mjønes sin roman Heim ei særs sterk lesaroppleving! Forfattaren skriv stillfarande, nært og overtydande om noko vi ikkje kan ha klar kunnskap om: det siste døgnet i ein gamal, døyande manns liv.

Kliniske rapportnotatar frå det daglege stellet, ført i pennen av pleiarane, deler opp dagen der Jørgen Heim kjempar ein dødskamp medan han glir inn og ut av fantasiar og fragmenterte minne frå eit langt liv. Kroppslege sanseinntrykk i røynda utløyser minner frå oppveksten på familiegarden Heim i Trøndelag. Der bur han saman med foreldra, farfar og ikkje minst storebroren som er odelsgut. I brotstykke kjem lesaren tett inn på arbeidsprosessane på garden og i skogen. Vi følgjer korleis tradisjonell gardsdrift etter kvart står steilt mot nye tider som kjem, Jørgens møte med kjærleiken, livet som tenåring under andre verdskrigen. Når ei stor katastrofe rammar den vesle familien, må livet ta ei ny vending for Jørgen.

Trass i at livshendingane ikkje blir skildra i kronologisk orden, er vekslinga mellom notid, fortid og fantasiar ikkje forvirrande. Overgangane er elegant og smidig utført, i eit språk som ligg tettare på farfaren til forfattaren sitt språk enn hans eige akademiske, som Mjønes seier i eit intervju. Forfattaren sjølv har jobba som pleieassistent på ein sjukeheim og at han har innsikt i palliativ pleie og livet i ein sjukeheim, er tydeleg.

Bokomslaget må og nemnast: To aldrande hender, der høgrehanda sjekkar armbandsuret på den venstre - er eit utsnitt av maleriet Ringen sluttet (1977) av Håkon Bleken.

Heim er ein gripande roman som også er utmerkt innlese av Jan Martin Johnsen – for den som måtte ønskje å høyre lydboka.

Del på facebook
Tegnehanne:

Ikke tenk på meg

Tegnehanne

Dette er den fjerde boka til Hanne Sigbjørnsen, mest kjend som Tegnehanne. Tegnehanne starta som ein blogg i 2010, men du har kanskje sett teikneserien hennar i Aftenposten og VG. Serien kan vere både personleg og politisk, men tar alltid fenomen i tida på kornet og får deg til å flire høgt.

«Ikke tenk på meg» er skriven som dagbok gjennom eit halvt år. Her møter vi Hanne, som er i slutten av tjueåra, og lurer på kor vegen skal gå vidare. Vi er innom mange store spørsmål ein gjerne stiller seg i overgangen til vaksenlivet. Om å ønske endring, men ikkje heilt tørre å ta steget. Om å finne ut kven ein er og kven ein vil vere.

I tillegg til dette får vi små, trivielle glimt frå kvardagen som er gjenkjennelege og morosame. I boka møter du både skrivesperre, manglande sjølvdisiplin, fylleangst, heimlengt, inkassovarsel, overdriven pornobruk, forventningspress og skamma over å misunne «den vellukka» i venegjengen som tilsynelatande meistrar absolutt alt dei tar i. Det er når ho skriv om slike tabubelagte tema boka treff best, for ho går laus på trekk vi alle har og gjer det på ein måte som gjer at ein ikkje kjenner seg åleine.

Del på facebook
Måndag 9-15.30  
Tysdag 14-19  
Onsdag 9-15.30  
Torsdag 14-19   
Fredag 9-15.30  

Kontakt

Tlf.: 71 17 15 72
Epost: biblioteket@aukra.kommune.no

Vi blir inspirert av