Hopp til innhold Hopp til hovedmeny

Hjem

> Felles > Bli inspirert > Boktips ungdom

Jeg vil bare at det skal være oss

Det er så fint når noen klarer å sette ord på følelser det kan være vanskelig å uttrykke. Kristian Bergquist gjør det med tilsynelatende letthet.  

Har du vært forelska? Kanskje har du vært hemmelig forelska og ikke turt å si det til noen, eller kanskje har du en kjæreste som fortjener å høre hvor stor pris du setter på han eller henne. Da kan det være greit å av og til få litt hjelp til å si det du mener. Hva med å servere et dikt fra denne diktsamlinga, som hovedsakelig handler om kjærlighet? 

Som for eksempel dette: 

 

jeg er forelska i deg

ikke si det til noen

si det til alle

 

Her er også dikt for de grå dagene, som dette:

 

ensomheten 

kan bli som

en sykkel

opp ei trapp

som en ganske

tung skolesekk

på en litt grå

lei hverdag

 

skikkelig vanskelig 

å bære alene

 

Kristian Berggren har skrevet både diktsamlinger og romaner for ungdom og voksne. Han leker med ord og vendinger og er stort sett i det romantiske hjørnet i sine bøker. Diktene hans er forståelige uten at man har studert litteraturteori på universitetsnivå!

Del på facebook
Peter S. Strassegger:

Aleksander den store

Aleksander den store

Tankevekkande og sterkt om valdeleg ungdom.

Hovudpersonen Aleksander flyttar til Noreg etter å ha vore involvert i ei alvorleg valdshending. Sjølv hugsar han lite av det. Foreldra har håp om at å flytte vil gje dei ein ny start, men som kjent så flyttar ofte nissen med på lasset.

Aleksander held fram med å lage bråk også på den nye staden. Han får lettare uvener enn vener, og han mistrivast på skulen.

Det eksisterer mange slike ungdomsromanar frå før, med der hovudpersonen har "problem", og der plottet lett vert actionprega på grunn av handlingane til den utagerande hovudpersonen. I denne boka er det lagt meir vekt på personen, og kvifor han gjer som han gjer, sjøv om han anar konsekvensane av det. Dette får forfattaren til ved at  vi kjem på innsida av hovudet til Aleksander, godt hjelpte av dei indre monologane og tankane hans. Det er godt gjort å klare dette. Strassegger må inneha ei god psykologisk innsikt i ungdommar med "issues".

Boka teiknar eit godt bilete av ein ungdom med veksande aggresjon mot andre, grunna ein uuthaldeleg skulekvardag  gjennom mange år. Kvifor vert ein som ein vert?

Det finnast også mange lysglimt i boka, som fornuftige foreldre, byrjande venskap og kva uttalt venlegheit har å seie for kvar enkelt levande sjel, og det å stå opp for seg sjølv. 

Boka er lettlesen og har eit språk som passar til målgruppa. Den er rett og slett ei svært god bok. Eg trur at dette også vil verte ei populær bok blant all slags ungdom. Og; ikkje minst bør lærarar og andre som har med ungdom å gjere lese denne truverdige og velskrivne boka. 

Del på facebook
Anders Totland:

Så lenge ingen ser oss.

Så lenge ingen ser oss.

Sterk og lettlesen bok for ungdom.

Ole, den nye stefaren til Jon er kul. Han lagar pannekaker, legg fram treningskle og passar på at det er nok mat til alle i huset. Han startar også fotballag for gutar i bygda.

Ole er ein super stefar, heilt annleis enn dei andre som Jon har hatt, og han har hatt mange.

Ein dag spør han om Jon vil vere med på telttur, berre dei to.

Jon vert kjempeglad, han har aldri vore på telttur før. Dei pakkar ned fiskestong, telt, mat, soveposar og reiser avstad.  

Ole er ikkje heilt den same på telttur som elles, det skjer ting i det teltet som ikkje burde skje.

Det er ingen som ser oss her, seier Ole.

Jon er ikkje den same etter den teltturen.

Jon flyttar for å gå på ein annen skule, ein dag får han vite at Lukas, veslebroren skal på telttur ilag med Ole….

Kva skal Jon gjer? Kven vil tru Jon om han fortel noko?

 

Boka har eit godt språk er lett å lese og du får mykje å tenke på.

Del på facebook
Katrine Lekang:

Ally_trip : en klimaroman

Forsideillustrasjon Ally_trip av Katrine Lekang

I denne boka blir vi med søsknene Aleah og Lyder på en tankevekkende reise rundt i verden.

Faren vil sende barna Aleah på 19 år og Lyder på 16 år på en reise i et års tid. Han vil sende dem ut uten informasjon om hvor de skal og hva de skal der. Barna syns først det er galskap, men det er forlokkende med gåter som skal lede dem jorda rundt. Fortellingen tar oss til mange ulike steder hvor de treffer personer som lærer søsknene om klimaendringene. Underveis på turen poster de innlegg på Instagram-kontoen @ally_trip. I løpet av turen følger de også i morens fotspor. Moren døde da barna var små, og faren har ikke klart å snakke om tapet. I løpet av reisen blir det også tydeligere at Aleah i tillegg til klimakampen har en indre kamp mot sine psykiske utfordringer.

Ungdomsroman for 13-15 åringer.

Del på facebook
James Dawson:

Å være gutt

Å være gutt

Å være gutt

Dette er boka som gjev svar på alt det du lurer på og ting du ikkje visste du trengte å vite.

Boka er gjennomsyra av humor, frå James Dawson sine kommentarar til dei artige illustrasjonane av Spike Gerrell, men gir samstundes ei god innføring i både dei fysiske og sosiale utfordringane gutar kan støyte på i puberteten.

Boka vender seg først og fremst til ungdommen, men har og eit kapittel som forklarar vaksne korleis det kan vere å vere ung gut i dagens teknologiske samfunn og kvifor forfattaren har valt å vere dønn ærleg om det meste.

Dette er ei fagbok som tek for seg alt frå kva som skjer med kroppen i puberteten til korleis ein «dumpar» nokon på ein fin måte.

Forfattaren skriv med humor om emnet og er på bølgelengde med lesaren utan moralsk peikefinger.

Del på facebook
Carbone

Dette er første bok i krim-teikneserien om Lya. Lya blir påkøyrd av ein bil dagen før ho fyller 17 år. Føraren stikk av, og Lya ender opp i rullestol etter ulukka, lam frå livet og ned. Fire år seinare byrjar Lya og bestevenen Antoine å nøste opp i mysteriet. Kven køyrde bilen, og kvifor stakk dei av utan å hjelpe ho?

Lya går undercover i eit advokatfirma for å finne mappa om saka si i arkivet. Ho har nemleg snubla over eit brev heime hos foreldra, der det kjem fram at foreldra har fått ein stor sum pengar for å ikkje gå til sak mot gjerningspersonen, men halde identiteten til vedkomande hemmeleg.

Den utspekulerte planen til Lya byr sjølvsagt på utfordringar, og det kan verke som at Lya har tatt seg vatn over hovudet. Heldigvis får ho med seg Adele, som ho blir kjend med på advokatkontoret. Snart viser det seg at saka om Lya er langt større enn dei hadde sett føre seg.

Forfattar Carbone er kjend i Noreg frå dei to første bøkene i Spilledåsen-serien. Boka er illustrert av Justine Cunha og omsett frå fransk av Britt Schjøtt-Iversen.

Del på facebook
Angie Thomas:

The hate u give

The hate u give / Angie Thomas

I denne boken beveger en seksten år gammel svart jente ved navn Starr Carter seg mellom to verdener: det fattige nabolaget hvor hun bor og den fisefine forstadsskolen hun går på. Den ubekvem balansen mellom disse verdenene er knuste når Starr er vitne til den dødelige skytingen av hennes beste barndomsvenn Khalil i hendene på en hvit politibetjent. Khalil var ubevæpnet og ufarlig. Like etterpå er hans død en nasjonal overskrift. Noen kaller ham en kjeltring, kanskje til og med en narkotikahandler og en gjengmedlem. Demonstranter drar til gatene i Khalils navn. Noen politimenn og den lokale narkotikaherren prøver å skremme Starr og hennes familie. Hennes nabolag blir en krigssone.

Det alle vil vite er: hva som egentlig skjedd den kvelden? Og den eneste som er i live som kan svare på det er Starr. Men det Starr sier - eller ikke sier - kan velter om samfunnet hennes. Det kan også sette hennes liv i fare.

Det sterkeste aspektet av denne boken er dens sosiale kommentarer og politiske kritikk. Den stiller mange viktige spørsmål om rasisme, politiets brutalitet, diskriminering og fordommer, samtidig som den svarer på en innbydende måte.

Et viktig budskap i denne boken handler om å bruke stemmen din. Starr Carter innser hvor avgjørende det er å snakke ut for det du brenner for, uansett hvor skremmende konsekvensene kan se ut.

Denne historien er viktig, og nødvendig.

Del på facebook
Når er jeg gammel nok til å skyte faren min?

Tekstene i denne diktboka syder av raseri og fortvilelse.

Tankene hamres ned av en ung gutt som lever sammen med en voldelig far. Moren er maktesløs.

Den voldelige faren hadde også voldelig far.

Tegningene i boka underbygger mørket. Svarte, tykke streker eller enkle blyanttegninger.

Både tankene hans og den direkte talen er stort sett uten tegnsetting:

Faren min skifter sinnelag i en og samme setning

Jeg gjør alt for deg så stygg du er

Når språket flyter ut slik, kjenner jeg enda sterkere på håpløsheten til gutten. Den er endeløs.

Å leve i vold er som å være i fengsel. Ensomheten er vond, men han kan ikke fortelle. Alle velmenende spørsmål fra omgivelsene er ikke mulig å svare sant på.

Hvordan kan han unnslippe? Å skyte faren sin er eneste mulighet.

 

Dette er ei bok som kom til etter at forfatteren hadde sett en mann gripe kjeven til en gutt. Hun antok at det var far og sønn. Da gikk hun hjem og skrev denne boka.

Dette er en diktbok for ungdom om hvordan fysisk og psykisk mishandling påvirker et ungt sinn.

Den er illustrert av Skinkeape. (Marianne Gretteberg Engedal).

Del på facebook
Angie Thomas:

På vei mot toppen

På vei mot toppen av Angie Thomas

16 år gamle Bri drøymer om å bli rappar, men kor langt er ho villig til å går for å oppnå draumen?

Ho bur saman med mora og storebroren Trey. No har mora har mista jobben, og broren jobbar på ein pizzarestaurant. Han har utdanning i psykologi, men måtte flytte heim igjen då han ikkje fikk jobb etter studiane. Faren blei skoten av ein rivaliserande gjeng då ho var liten. Før han døydde var han på veg mot å slå i gjennom som rappar, og er ei legende i undergrunnsmiljøet.

Med hjelp frå tanta får Bri vere med på ein rapbattle som førar til at ho etter kvart får mykje merksemd, men det er ikkje alltid berre positivt å bli lagt merke til. Skal ho spele på stereotypiane om sint, svart ungdom for å få enda meir merksemd? Viss ho lykkast kan ho hjelpe familien ut av fattigdommen, og gi både dei og seg sjølv eit betre liv.

På vei mot toppen er i bok om å vere fattig og svart i USA, men også om å vere ung og finne ut kven ein er og kven ein vil vere. Familieproblem, venskap, kjærleik og kor mykje er det verdt å ofre for å oppnå draumane sine? Angie Thomas beskriv eit truverdig miljø med interessante karakterar. Historia er lagt til det same oppdikta nabolaget som Thomas’ debutroman The hate U give. På vei mot toppen er ikkje ein oppfylgjar, og kan lesast utan å kjenne til The hate U give, men hendingar frå den blir nemnt.

Del på facebook
når er jeg gammel nok

Dette er ei veldig sår bok, men ei bok som likevel er så viktig å lese. 

"Når er jeg gammel nok til å skyte faren min?" er ei diktbok for ungdom, men du les den som ei samanhengande historie, med korte setningar på kvar side og tilhøyrande illustrasjonar. Den handlar om ein gut i ungdomsskulealder. Han bur saman med mor si og far sin og ein eldre bror. Faren er valdeleg både fysisk og psykisk. Mora trekk seg unna og har ikkje styrke til å gjere noko og også broren har gitt opp. Berre denne namnlause hovudpersonen tek opp kampen og ser fram til den dagen han veks seg høgare enn faren.   

Gjennom guten sine tankar og ordvekslingar med foreldra og lærarar kjem den fæle kvardagen hans fram. På skulen er guten "drittsekken" som oppfører seg som han vil både mot lærarar og medelevar og ingen likar han. Faren er hyggeleg på møter. Heilt til ein dag..

Å lese denne boka gjer vondt. 

Boka er nominert til Nordisk Råds barne - og ungdomslitteraturpris, samt U-prisen for 2020.                                                                                                                                                                                                                                                                   

Del på facebook
     
OPNINGSTIDER:    
Måndag: 12-19  
Tysdag: 12-19  
Onsdag: STENGT  
Torsdag:   12-19  
Fredag: 12-16  
Laurdag: 11-14  

E-post: post@folkebiblioteket.no
Telefon: 7004 5520

 

Postadresse:
Postboks 64, 6151 Ørsta

Besøksadresse:
Holmegata 7, 6153 Ørsta

Vi blir inspirert av